Geschiedenis van suiker
Suiker lijkt tegenwoordig heel gewoon. We gebruiken het in koffie en thee, bij het bakken en natuurlijk in allerlei snoepgoed. Maar dat is niet altijd zo geweest. Suiker heeft een lange geschiedenis en was vroeger een kostbaar product dat lang niet voor iedereen bereikbaar was.
Van suikerriet naar suiker
Lang voordat mensen suiker maakten, gebruikten ze onder andere honing om eten en drinken zoeter te maken. Suikerriet groeit van oorsprong in warme gebieden van Azië en werd daar al duizenden jaren geleden gebruikt. Door op de stengels te kauwen, kon men het zoete sap proeven.
In India ontwikkelde men eeuwen voor onze jaartelling technieken om uit suikerriet sap te winnen. Later leerde men dat sap zo te verwerken dat er suikerkristallen ontstonden. Daardoor kon suiker beter worden bewaard en vervoerd.
De verspreiding naar Europa
Via handel en reizigers verspreidde de kennis over suiker zich vanuit Azië naar andere gebieden. Ook in het Midden-Oosten en rond de Middellandse Zee werd suikerriet verbouwd en suiker gemaakt.
In West-Europa werd suiker vanaf de middeleeuwen bekender. Het was echter lange tijd duur en daardoor vooral bestemd voor rijke mensen. Suiker werd niet alleen gebruikt om gerechten zoeter te maken, maar ook om indrukwekkende versieringen voor feestelijke maaltijden te vervaardigen. Sommige daarvan waren ware kunstwerken van suiker.
Het witte goud
Omdat suiker zo kostbaar was, werd het vroeger ook wel het witte goud genoemd. De handel in suiker leverde veel geld op. De groeiende vraag naar suiker had bovendien een donkere kant: de Europese suikerhandel en de plantages in overzeese gebieden waren nauw verbonden met koloniale uitbuiting en slavernij.
In de loop van de tijd veranderde de suikerproductie. Nieuwe technieken maakten het mogelijk om steeds grotere hoeveelheden te produceren. Daardoor werd suiker geleidelijk voor meer mensen betaalbaar.
Van suikerbiet naar suikerfabriek
Suiker wordt niet alleen uit suikerriet gewonnen, maar ook uit suikerbieten. In de achttiende eeuw werd ontdekt dat suikerbieten eveneens geschikt zijn om suiker uit te winnen. In Europa kreeg de productie van bietsuiker vooral in de negentiende eeuw een grote impuls.
Ook in Nederland ontstonden suikerfabrieken. In 1858 werd in Zevenbergen de fabriek Azelma opgericht, een belangrijke stap in de Nederlandse bietsuikerindustrie. De suikerbiet groeide uit tot een belangrijk landbouwgewas en suiker werd steeds gewoner in het dagelijks leven.
Het Klokhuis: de suikerbietencampagne
Wat gebeurt er met suikerbieten als ze van het land komen? Tijdens de suikerbietencampagne worden de bieten in grote hoeveelheden naar de suikerfabriek gebracht, waar ze worden verwerkt tot suiker. Het Klokhuis laat zien hoe dat in zijn werk gaat.
Bekijk het filmpje en ontdek hoe suiker uit suikerbieten wordt gemaakt!
Van gewone suiker naar suikerbeesten
Suiker is niet alleen geschikt om gerechten en snoepgoed mee te maken. Als de suiker op de juiste manier wordt gekookt en verwerkt, kun je er ook allerlei vormen mee maken.
Zo ontstaan suikerbeesten: figuurtjes die in speciale vormen worden gegoten. Het maken ervan vraagt om nauwkeurigheid, ervaring en het juiste moment om de suiker te verwerken.
Voor ons is het maken van suikerbeesten meer dan alleen een manier om met suiker te werken. Het is een ambachtelijke traditie die van generatie op generatie is doorgegeven. Op de pagina Productie lees je hoe we de suikerbeesten maken. Bij Planken ontdek je meer over de houten vormen die daarvoor worden gebruikt.